(ANKARA) – DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), geniş tanımlı işsizlik rakamının 12 milyon 762 bine çıktığını duyurdu. Ayrıca, dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki farkın 22,8 puana ulaştığı, resmi işsizlikteki kişilerin yüzde 83,7’sinin işsizlik ödeneğinden faydalanamadığı belirtildi.
DİSK-AR’ın TÜİK ve İŞKUR verilerini kullanarak yaptığı değerlendirmeye göre, Eylül 2026’da mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,4 olarak hesaplandı. Dar tanımlı işsiz sayısının ise 2 milyon 967 bin olduğu ifade edildi. DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı ise toplamda 12 milyon 762 bin olarak kaydedildi.
Raporda, dar tanımlı işsiz sayısının Eylül 2024’te 3 milyon 36 bin, Eylül 2025’te ise 3 milyon 26 bin olduğu ve Eylül 2026’da bu rakamın düşerek 2 milyon 967 bin seviyesine geldiği vurgulandı. Aynı süreçte geniş tanımlı işsiz sayısının ise önceki yıllarda sırasıyla 11 milyon 4 binden başlayarak önceki yıl sonunda 12 milyon 339 bine ve ardından da Eylül ayında tekrar artış göstererek 12 milyon 762 bine yükseldiği bilgisi verildi. Geniş tanımlı işsiz sayısındaki yıllık artışın ise toplamda 423 bin, iki yıllık süreçte ise yaklaşık olarak 1 milyon 758 bin arttığı ifade edildi.
DAR VE GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK ARASINDAKİ FARK: 22,8 PUAN
Raporda, dar tanımlı işsizlik oranının Eylül aylarında sırasıyla yüzde 8,5 seviyesinde seyrettiği; ancak Eylül 2026 itibarıyla bu oranın yüzde 8,4’e gerilediği bilgisi yer aldı. Geniş tanımlı işsizlik oranının Eylül ayında yüzde 27,5 iken Eylül 2026’da yüzde 31,2’ye yükseldiği kaydedildi.
Dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki farkın Ocak aylarında yaklaşık olarak yüzde 11 civarında olduğu; ancak bu oranın Eylül ayında itibarıyla önemli bir artışla birlikte yaklaşık olarak %22,8’e ulaştığı bildirildi.
4,3 MİLYON KİŞI DAHA FAZLA ÇALIŞMAK İSTİYOR
Raporda belirtilenlere göre dar tanımlı işsizlik yalnızca son dört hafta içinde aktif bir şekilde iş arama yöntemlerini kullanan ve eğer bir pozisyon bulursa iki hafta içinde işe başlayabilecek bireyleri kapsamaktadır. Geniş tanımlı işsizlik ise belirli saatlerde çalışmayan kişilerin yanı sıra çalışmaya hazır olan fakat aktif olarak arayışta olmayanlar ile umudunu yitirenler ve potansiyel çalışanları da içermektedir.
Eylül ayına gelindiğinde haftada ortalama olarak daha az saat çalışan yaklaşık olarak her biri için toplamda dört buçuk milyondan fazla kişi daha fazla çalışma talebinde bulunduğunu; ayrıca beş buçuk milyon kişinin de artık işleri için arayışta olmadığını ifade ettiği kaydedilmiştir.
GENİŞ TANIMLI KADIN İŞSİZLİĞİ YÜZDE %40,4
Raporun verilerine göre Eylülde dar tanımlı işsizlik erkeklerde yüzde %6,9 iken kadınlarda yüzde %11,3 düzeyindeydi. Geniş tanımlı işsizlik oranları erkeklerde %25,6 ve kadınlarda %40,4 seviyesindeydi. Kadın ve erkekler arasındaki geniş tanımlı işsizlik oranında ki farklılık ise %14,8 oldu.
Zamana bağlı eksik istihdam ile birlikte tüm istihdam durumunun birleşik oranları erkeklerde %19,1 kadınlarda ise %23,1 düzeyinde olduğu belirtilirken; hem istihdam edilen hem de potansiyel çalışanların birleşik oranlarının erkeklerde %14,3 kadınlarda da %31,3 seviyesinde gerçekleştiğine dikkat çekilmiştir.
Eylülde kadınların dar tanımla kayıtlı işsiz sayısının toplamda bir milyon üç yüz elli üç bin olduğunu; geniş tarifle kayıtlı olanların sayısının altı milyonu aşkın bir rakamda olduğunu belirtirken; erkeklerde aynı şekilde dar tarife uyanlar bir milyon altıyüz on dört binken; geniş tarifle olanlar altmış sekiz binde kalmıştır.
RESMÎ İŞSİZLERİN YÜZDE %83,7’Sİ İŞSIZLIK ÖDENEĞİNDE YETERSIZLIĞA MARUZ KALIYOR
Raporda yer alan verilere göre TÜİK’in açıkladığı rakamlara göre Eylülde kaydedilen iki milyon dokuz yüz altmış yedi bin dar tarife uyan kişi için İŞKUR’un sağladığı ödenek alanların sayısı yalnızca dört yüz seksen dört bini bulduğu tespit edilmiştir. Bu verilere dayanarak resmi kayıtlı olanlardan sadece %16,3’ünün ödenekten yararlanabildiği; geri kalan %83.7’sinin ödeneksiz kaldığı aktarılmıştır. Yaklaşık iki buçuk milyona yakın kişinin de herhangi bir destekten mahrum kaldığı raporlanmıştır.
