“`html
Türkiye’den Avrupa’ya bir ay içinde gerçekleştirilen 29 ürün sevkiyatında, ‘zehir’ ve ‘kansorejen’ maddelerin tespit edilmesi nedeniyle bu ürünler geri iade edildi. Bazı ürünler ise raflardan toplatıldı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, 7 Ocak 2025 tarihinde yeni bir yönetmelik ile pestisit limitlerini güncelleyerek Avrupa Birliği (AB) standartlarına uyum sağlamıştır.
Bakanlık, söz konusu düzenlemenin yayımlandığı tarihten itibaren üç ay içinde uygulamaya geçileceğini belirtmiştir. Ancak daha önceki dönemde gerçekleştirilen ürünlerin, “Raf ömrü boyunca piyasada bulunabilir” ifadesiyle tüketiciye sunulabileceği vurgulanmıştır.
Bu durum, Avrupa’dan gelen gıda bildirimlerinin devam etmesine neden olmuştur.
2 Ocak: Kuru incir
Malta, Türkiye’den ithal ettiği kuru incirlerde, izin verilen limitin yaklaşık 10 katı kadar Aflatoksin B1 tespit etmiştir.
Malta yetkilileri, başka bir kuru incir sevkiyatında da, izin verilen limitin yaklaşık 4 katı Okratoksin A bulmuşlardır. Her iki sevkiyat da ‘tehlikeli’ koduyla geri çevrilmiştir.
Aflatoksinlerin zararları
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın web sitesinde Aflatoksinler hakkında şu tanım yer almaktadır: “Aflatoksinler, güçlü zehir ve kanserojen maddelerdir.”
Ayrıca, Bakanlık, ithalat, ihracat ve rutin kontroller sırasında alınan numunelerin bakanlığa bağlı laboratuvarlarda analiz edildiğini belirtmekte ve “Zararlı olabilecek miktarda aflatoksin içeren gıda ve yemler tüketime sunulmaz.” ifadesini kullanmaktadır.
Okratoksin A nedir?
Tarım ve Orman Bakanlığı’ın açıklamasına göre Okratoksin A, insan sağlığı için ciddi tehditler oluşturan toksik bir maddedir. Bu madde, böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir ve kanser oluşumuna neden olabilen bir mikotoksindir.
7 Ocak: Patlıcan, kuru incir
Türkiye’den Hırvatistan’a sevk edilen patlıcanlarda formetanat kalıntıları tespit edilmiştir. Bu pestisit türü ile ilgili ürünler ‘tehlikeli’ koduyla geri gönderilmiştir.
Pestisitlerin zararları
Pestisitler, insan sağlığında cilt problemleri, hormonal düzensizlikler ve kanser gibi önemli sağlık sorunlarına yol açabilir. Birçok insan gıda ve su aracılığıyla bu maddelere maruz kalmaktadır. Özellikle tarım işçileri ve pestisit uygulanan bölgelerde yaşayanlar büyük risk altındadır.
Kuru incir
Fransa, Türkiye’den teslim alınan dört farklı kuru incir gönderiminde Okratoksin A tespit etmiştir. İlk sevkiyatta izin verilen limitin 1,5 katı, ikinci sevkiyatta yaklaşık 4,5 katı, üçüncü ve dördüncü sevkiyatlarda ise 4 katı kadar bu maddeden bulunmuştur. Tüm ürünler ‘tehlikeli’ koduyla geri çevrilmiştir.
8 Ocak: Gıda takviyesi, kuru incir
Hollanda, Türkiye’den gelen gıda takviyelerinde sibutramin ve sildenafil tespit edilmiştir. İlk takviyede hiç olmaması gereken bu madde 23 bin 400 kat, diğerlerinde ise 1660 kat ve sonuncusunda ise 180 kat fazla bulunmuştur.
Sildenafil de 674 kat fazla olarak saptanmıştır. Tüm ürünler ‘tehlikeli’ koduyla geri gönderilmiştir.
Sibutramin, kilo vermek ve obezite tedavisinde kullanılırken, Avrupa’da bu maddenin kullanımı yasaktır. Yüksek tansiyon ya da kalp rahatsızlıkları gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda vatandaşlar uyarılmaktadır.
Sildenafil ise ereksiyon tedavisinde kullanılan bir ilaçtır ve gıda takviyelerinde yer alması yasaktır. Bu madde, kontrolsüz kullanımında ani ölümlere yol açabileceği için risk taşımaktadır.
Kuru incir
Almanya, Türkiye menşeli kuru incirlerde Aflatoksin B1 ve tenuazonik asit tespit etti. Yetkililer ‘tehlikeli’ koduyla uyarı bildiriminde bulundu.
TEA’nın zararları
TEA, Alternaria mantarlarının bazı türleri tarafından üretilen bir mikotoksindir ve gıda içinde doğal olarak oluşur. Bu maddeye dahi düşük seviyelerde maruz kalmak bile tehlikeli sonuçlar doğurabilmektedir. Özellikle çocuklarda ve yaşlılarda nörotoksik etkileri, baş dönmesi, kafa karışıklığı ve sinir sistemi ile ilgili rahatsızlıklara yol açabilmektedir. Bunun yanı sıra ciddi kanamalara neden olabilecek hematotoksik etkileri de bulunmaktadır.
Uzun süreli maruziyet sonucunda kanserojen potansiyelinin artabileceği düşünülmektedir.
13 Ocak: Kuru incir, organik kuru incir
Türkiye’den Fransa’ya gönderilen kuru incirlerde izin verilen limitin iki katı kadar Aflatoksin B1 tespit edilerek ‘tehlikeli’ koduyla geri iade edilmiştir.
Organik kuru incir
Fransa, Türkiye’den aldığı organik kuru incirlerde iki tür pestisit bulmuştur. Bunlardan biri permetrin olup izin verilen limitin 6 katı, diğeri ise tetrametrin olup aynı limitin 14 katı tespit edilmiştir. İncirler ‘potansiyel risk’ koduyla geri çevrilmiştir.
15 Ocak: Kuru incir
Hollanda, Türkiye’den gelen kuru incirlerde izin verilen limitin yaklaşık 7 katı Okratoksin A tespit etti ve ‘tehlikeli’ koduyla geri gönderilmiştir.
16 Ocak: Kuru incir
Türkiye’nin Fransa’ya göndermiş olduğu kuru incirlerde, izin verilen limitin yaklaşık 5,5 katı Okratoksin A bulundu ve ‘tehlikeli’ koduyla el konulmuştur.
19 Ocak: Nar, kuru incir
Bulgaristan, Türkiye’den gelen narlarda izin verilen limitin 9,5 katı pestisit olan asetamiprid bulunmuş ve ‘tehlikeli’ koduyla geri çevrilmiştir.
Aynı ülkede yapılan kontrol sonrası Türkiye’den gönderilen kuru incirlerde ise izin verilen limitin 3 katı Aflatoksin B1 tespit edilmiş ve ‘tehlikeli’ koduyla sevkiyat geri gönderilmiştir.
Türkiye menşeli kuru incirleri ‘tehlikeli’ koduyla geri gönderen bir diğer ülke Fransa’dır. Fransız yetkililer, gönderimlerin birinde izin verilen limitin 2,5 katı, diğerinde ise 2 katı Okratoksin A bulmuşlardır.
21 Ocak: Salamura turşu, kuru incir
Romanya, Türkiye’den alınan salamura turşuda, yeşil badem tespit etmiştir. Alerjen etiketinin eksik olması nedeniyle yetkililer tarafından ‘tehlikeli’ koduyla geri çağırılmıştır.
Kuru incir
Türkiye’den Fransa’ya gönderilen kuru incirlerde de izin verilen limitin 2 katı Okratoksin A tespit edilerek ‘tehlikeli’ koduyla geri gönderilmiştir.
23 Ocak: Asma yaprak, kuru incir
Norveç, Türkiye’den alınan iki farklı asma yaprağı sevkiyatını ‘ürünle ilgili yetersiz belge’ nedeniyle kabul etmemiştir. Bu sevkiyatlar ‘potansiyel risk’ koduyla geri çevrilmiştir.
Kuru incir
Fransa, Türkiye menşeli kuru incirlerde, izin verilen limitin 13,3 katı Aflatoksin B1 ve 3 katı Okratoksin A saptamış ve ‘tehlikeli’ koduyla bu ürünleri geri göndermiştir.
26 Ocak: Kuru incir
Fransa, Türkiye’den gelen kuru incirlerde, izin verilen limitin 3 katı Aflatoksin B1 ve 9 katı Okratoksin A tespit ederek ‘tehlikeli’ koduyla geri çevirmiştir.
Başka bir kuru incir sevkiyatında ise izin verilen limitin 5 katı Okratoksin A bulunmuş ve bu durum da aynı kodla geri gönderilmiştir.
27 Ocak: Kuru incir, fındık
Türkiye’den Malta’ya gönderilen kuru incirlerde izin verilen limitin 20 katı Okratoksin A tespit edilmiş ve ‘potansiyel risk’ koduyla geri çevrilmiştir.
Kuru incirleri geri gönderen bir diğer ülke Almanya’dır. Alman yetkililer, ürünlerde izin verilen limitin 3 katı aflatoksin bulmuş ve ‘tehlikeli’ koduyla geri göndermiştir.
Fındık
Finlandiya, Türkiye menşeli fındıklarda izin verilen limitin 5 katı Aflatoksin B1 tespit etmiş ve ‘tehlikeli’ koduyla geri çevirmiştir.
28 Ocak: İrmik, kuru incir
İsveç, Türkiye’den gelen irmik hakkında eksik gluten bilgisi olduğunu belirterek ‘potansiyel risk’ koduyla uyarı geçmiştir.
Almanya, Türkiye menşeli kuru incirlerde izin verilen limitin 3 katı Okratoksin A bulmuş ve ‘tehlikeli’ koduyla geri göndermiştir.
“`
